Yaşar Üniversitesi ile İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü tarafından ortaklaşa yürütülen çalışmayla geliştirilen ‘CATCH’ adlı cihaz, zeytinyağı, bal ve pekmez gibi sıvı gıdalarda tağşişi (sahtecilik) tek tuşla tespit edebiliyor.

Yaşar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yazılım Mühendisliği Bölümü ile İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (İYTE) Gıda Mühendisliği Proses Laboratuvarı’nın ortak çalışması sonucu geliştirilen ve ‘CATCH’ (Compact Adulteration Testing Cabinet on Honey) adıyla tanıtılan cihaz, termal görüntüleme teknolojisi ile evrişimli sinir ağlarını (CNN) bir araya getirerek yalnızca ürünün sahte olup olmadığını değil, aynı zamanda ne kadar tağşiş içerdiğini de belirleyebiliyor. Çok katmanlı yapay zekâ modeli sayesinde analizler hem daha hızlı hem de daha hassas şekilde gerçekleştiriliyor. Geliştirilen cihaz, kullanıcı dostu ara yüzü sayesinde tek tuşla çalıştırılabiliyor. Teknik bilgi gerektirmeyen yapısı sayesinde araştırma laboratuvarlarının yanı sıra üretim tesislerinde, kalite kontrol birimlerinde ve hatta market denetimlerinde de kolayca kullanılabilir olma niteliği taşıyor.

KISA SÜREDE GÜVENLİ SONUÇ

Projenin yürütücüsü Yaşar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yazılım Mühendisliği Bölümü’nden Prof. Dr. Mehmet Süleyman Ünlütürk, gıda güvenliğinin son yıllarda öneminin çok daha arttığını ve geliştirdikleri sistemin güvenli gıdaya erişime katkı sağlayacağını belirterek şunları söyledi:

“Karmaşık yapıya sahip ürünlerde tağşiş tespiti yıllardır zorlayıcıydı. Geliştirdiğimiz ‘CATCH’ adını taşıyan cihaz, yapay zekanın gıda güvenliği alanında nasıl dönüştürücü bir etkiye sahip olabileceğini açıkça ortaya koyuyor. Hem analiz süresini kısaltıyor hem de yüksek doğrulukla sonuç veriyor. Bu da üreticiler ve tüketiciler için büyük bir avantaj. Bu sistemin yakın gelecekte farklı gıda ürünlerine de uyarlanarak gıda sahteciliğiyle mücadelede etkili bir çözüm haline gelebileceğini öngörüyoruz. Patentini aldığımız bu teknolojinin gıda sektöründe ulusal ve uluslararası düzeyde önemli katkılar sağlayacağına inanıyoruz.”

(kutu)

SİSTEM NASIL ÇALIŞIYOR?

Sistemin teknik altyapısında termal görüntüleme teknolojisi ile evrişimli sinir ağları (Convolutional Neural Networks-CNN) bir arada kullanılıyor. Bu sayede ürünün sahte olup olmadığını belirlerken, aynı zamanda ne kadar tağşiş içerdiğini de analiz ediyor. Model birden fazla CNN’i farklı görevlerde özelleştirerek çalıştırıyor. Biri sınıflandırma yaparken diğerleri miktar tahmini gerçekleştiriyor. Bu çok katmanlı yapı, yapısı karmaşık ve tağşişe sıkça maruz kalan ürünlerde analiz sürecini hem hızlandırıyor hem de daha hassas hale getiriyor. Ayrıca sistemin otomasyonu ve yapay zekâ tabanlı işlem yeteneği sayesinde analiz maliyetleri de önemli ölçüde düşüyor.